Over eerste zinnen en oneliners

‘Dagenlang zwierf hij rond op zijn vlot, zonder drinken.’

‘In het zwartst van de tijd, omtrent Kerstmis, werd op de Rotterdamse kraamzaal het kind Jacob Willem Katadreuffe met de sectio caesarea ter wereld geholpen’.

‘Thuis, in de jaren dat andere kleuters na schooltijd bleven ravotten en stoeien, was hij het gelukkigst geweest, had hij, onbespied, maar nóóit losgelaten door de zoetste, liefste, aanhankelijkste, soms heetgloeiende moederogen, op zijn blijmoedige manier gespeeld’.

‘Branko Markovitsj dacht dat hij niet meer aan de liefde geloofde en daarom gaf hij zich over aan de drievoudige bedwelming die hij met rinkelend geld kon kopen: drank, vrouwen, zigeunerbezoek.’

‘Het eerste wat ik mij van W. herinner,  waar even naar mijn vijfde verjaardag mijn vader tot rechter was benoemd, is de warme voorzomermiddag, toen de bal van mijn broer over de ijzeren krullen van het balkonhek vloog, de verlaten huiskamer in.’

‘Men verdrong zich in de, tot kleedkamer ingerichte, eetzaal.’

‘Misschien komt het door de sneeuw dat ik me ’s morgens al zo moe voel.’

‘Hij sluit de voordeur van de Reestraat af als ik vanaf de Prinsengracht de hoek om kom.’

‘De schaduw van de zware deur gleed over de tegels van het schoolplein, de ruiten weerspiegelden de blauwe kerktoren van Lathum, de kinderen rende schreeuwende de treden van de hoge stoep af.’

‘Het is een warm voorjaar, in de klas bidden ze voor me omdat ik al meer dan tweehonderd dagen van de wereld ben.’

Dit zijn de eerste zinnen van 10 boeken die in mijn boekenkast staan. Ik heb ze opgeschreven omdat ik vorige week ergens las dat een eerste zin bepalend is. Op grond van deze eerste zin motiveert  de lezer een keuze; doorlezen of niet. Ik vraag me af of dat echt zo werkt.

Ik kan me voorstellen dat het zo gaat als op het internet op zoek bent naar iets. Dan ga je af op je eerste indruk en klik je snel verder als het niet lijkt op wat je zoekt.  Maar ik ga anders te werk als ik tekst krijg toegestuurd, iemand die ik aardig vindt mij een link stuurt of als ik gewoon wil weten wat iemand te zeggen heeft. De eerste zin in een boek zegt vaak helemaal niets over het daarna te vertellen verhaal. De reden dat ik doorlees na de eerste zin is simpel; ik begin aan een boek met de intentie om het uit te lezen. Het komt voor dat het me niet lukt omdat ik na een paar hoofdstukken nog steeds niet ‘in het verhaal’ zit. Dat had ik bijvoorbeeld bij het boek ‘Joe Speedboot’. Het kan ook zijn dat het verhaal zich in een richting verplaatst waar ik moeite mee heb. Zoals ik ondervond bij ‘Knielen voor een bed violen’.  Het heeft dus niets te maken met de eerste zin.

Zou het kunnen zijn dat slimme marketeers ons willen doen geloven dat succes afhangt van één  zin? Voor we ons product op de markt brengen zijn we daarom genoodzaakt om een marketingspecialist in de arm te nemen die, niet kijkt naar de inhoud of functionaliteit van ons product maar, al zijn kennis en kunde inzet voor een mooie zin. De zin waarmee ons succes verzekerd is.

Het lijkt er op dat de politici veel waarde hechten aan de mening van de marketeer. De campagnes drijven op mooi geformuleerde oneliners. Ik verwacht dat de serieuze kiezer er niet meer intrapt. Zij weten uit ervaring; het gaat vooral om wat daarna komt.