Nooit te oud om te bewegen

Over de theorie in de praktijk

Zaterdag opende Trouw met de kop; ‘Oudere inactiever dan gedacht’. Een artikel over de uitkomst van een onderzoek naar het beweeg gedrag van ouderen in een verpleeghuis. Blijkbaar werd er tot voor kort gedacht dat ouderen gezellig rondjes wandelen in hun modern vormgegeven behuizing. Er werd misschien aangenomen dat de bejaarden hun dag begonnen met een paar kilometer op de hometrainer om vervolgens een sprintje te trekken naar de fitnessruimte om daar deel te nemen aan de verschillende groepslessen. Maar wie dat dacht heeft waarschijnlijk alleen een plattegrond gezien van een verpleeghuis. Als je met eigen ogen hebt gezien hoe het er aan toe gaat in de ouderenzorg weet wel beter.

Theoretisch gezien weet iedereen wel dat het beter is om in beweging te blijven. Blijven lopen, ook al gaat het wat langzamer. Zelf wassen en aankleden, ook al gaat er wel eens een knoopje scheef of een onderbroek verkeerd om aan. Op eigen gelegenheid naar het toilet, ook al raak de oudere wel eens de weg er naar toe kwijt. Maar in de praktijk heeft het verpleeghuis te maken met anti- val protocollen. Met man en macht moet voorkomen worden dat de oudere valt en daarbij zichzelf verwond (lees; gebroken heup). En in de praktijk zijn er te weinig goed gekwalificeerde verzorgenden en verpleegkundigen die de moed hebben om tegen deze protocollen in te gaan. Deze professionals met lef zijn inmiddels allang wegbezuinigd en vervangen door welwillende en zorgzame vrijwilligers.

Theoretisch gezien hebben vrijwilligers natuurlijk helemaal geen zorgtaken, maar in de prakrijk kan de ouderenzorg helemaal niet meer zonder vrijwilligers die ouderen begeleiden naar de kapper, de gymles of de bingo. Met de rolstoel. Voor de zekerheid. En als de oudere worstelt met het snijden van het brood, dan springt de vrijwilliger bij en dan wordt het brood in keurige partjes gesneden, de suiker wordt met vaste hand in het kopje geschept en vervolgens wordt de suiker ook nog eens netjes in de thee omgeroerd. De oudere hoeft het alleen nog op te drinken. Mocht dat niet vlekkeloos gaan dan is er altijd nog een plastic tuitbeker met desnoods een rietje.

groei

Ouderen stimuleren om te bewegen vraagt visie. Een breed gedragen visie van medewerkers in de zorg  en de mantelzorgers die de oudere laten doen wat nog binnen de mogelijkheden ligt. Het vraagt een stevige discussie of je nog kunt praten over mogelijkheden als het ook wel eens mis kan gaan. Het is te kort door de bocht om de oudere rond te rijden als deze wat minder vast op zijn benen staat. Stel de vraag waarom iemand zo onzeker is bij het lopen. Kan het ook een gebrek aan oefening zijn? Vermoeidheid? Bloeddruk – of bloedsuiker problemen? Gebrek aan motivatie?

Pak, als professional, nu niet meteen de bloeddrukmeter, neem geen bloed af en schakel ook niet direct de fysiotherapeut of de diëtiste in. Begin eens met een praatje met de oudere zelf. Loop eens een rondje mee en laat je oren en je ogen het werk doen. Want als het beter is dat ouderen meer bewegen, dan is het zaak dat we ophouden met het betuttelen. Laat ouderen zelf lopen, ook al gaat dat langzamer, ook al bestaat er een kans dat ze vallen, ook al is het mogelijk dat ze de weg kwijt raken. Denk met hen mee om steviger in zijn of haar schoenen te staan, laat hen alert zijn op afstapjes, scheve tegels en gladde oppervlakten en vraag hen wat ze nodig hebben om de weg terug te vinden.

Het heeft, wat mij betreft, alles te maken met ontwikkelingsgericht denken. Ten onrechte gaan we er van uit dat de ouderen niet meer in staat is om zich te ontwikkelen. We denken dat het na een bepaalde leeftijd alleen nog maar achteruit kan gaan. Maar als het lichaam gebrekkig wordt en de geest soms wat warrig; dan is er ontwikkeling nodig zodat de oudere om kan gaan met deze, soms ingrijpende, veranderingen in het leven.

Daarom stak het me, toen ik las dat er miljoenen zijn uitgetrokken om verder onderzoek te doen naar de inactiviteit van ouderen in het verpleeghuis. Ik dacht, toen ik dat las, haal voor dat geld de professionals terug naar de werkvloer. Laat goed opgeleide  verzorgenden en verpleegkundigen de ouderen begeleiden bij het zoveel mogelijk zelf doen. Want ik ben bang dat de onderzoekers in theorie met geweldige conclusies komen, maar we hebben geen tijd te verliezen dus laten we ze bij voorbaat in praktijk brengen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *